Dibakar Naik watching the sunrise

ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶ୍ରଦ୍ଧାର୍ଘ୍ୟ

ଦୂରରୁ ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲି

ଗାଁର ଜଣେ ପିଲାକୁ ନେତୃତ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଝଲକ ଦେଖାଇଥିବା ମଣିଷ—ଯାହାଙ୍କ କେଇପଦ କଥା ତାହା ସହ ସାରା ପୃଥିବୀ ଭ୍ରମଣ କଲା।

ମୁଁ ଦିବାକର ଭାଇଙ୍କଠାରୁ ବୟସରେ ବହୁତ ସାନ। ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ କେବେ ପାଠ ପଢ଼ିନାହିଁ, ତାଙ୍କ ସହ କେବେ କାମ କରିନାହିଁ; ଏପରିକି ମୋ ପିଲାଦିନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ମୁଁ ଓଡ଼ଗାଁରେ ରହୁ ମଧ୍ୟ ନଥିଲି।

ଓଡ଼ଗାଁ—ମୋର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱପ୍ନର ସହର

ମୋ ପିଲାଦିନ କଟିଥିଲା ଗୌଡ଼ପୁଟ ନାମକ ଏକ ଦୂରାନ୍ତ ଗାଁରେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋ ବାପା ସ୍ଥାନୀୟ ହାଇସ୍କୁଲ୍‌ରେ କିରାଣି ଭାବେ କାମ କରୁଥିଲେ। ଅଶୀ ଦଶକର ଶେଷ ଓ ନବେ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ ଓଡ଼ଗାଁ ମୋ ପାଇଁ କେବଳ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଏକ ସହର ନଥିଲା। ତାହା ଥିଲା ମୋର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱପ୍ନର ଗନ୍ତବ୍ୟ—ବଡ଼, ଚଳଚଞ୍ଚଳ ଓ ସମ୍ଭାବନାରେ ଭରା ଏକ ଦୁନିଆ।

ଗଣିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନରେ ମୁଁ ଟିକିଏ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲି। ତେଣୁ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍କୁଲ୍ ପରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସାଇକେଲ୍ ଚଢ଼ି ଗୌଡ଼ପୁଟରୁ ଓଡ଼ଗାଁ ଟ୍ୟୁସନ୍ ଆସୁଥିଲି—ଯିବାଆସିବା ମିଶି ପ୍ରାୟ ତେରରୁ ପନ୍ଦର କିଲୋମିଟର। ସ୍କୁଲ୍ ପିଲାଟିଏ ପାଇଁ ସେ ଯାତ୍ରା କ୍ଳାନ୍ତିକର ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେହି ସାଇକେଲ୍ ମୋତେ କେବଳ ଟ୍ୟୁସନ୍‌କୁ ଆଣୁନଥିଲା; ଏକ ଛୋଟ ଗାଁର ସୀମାବଦ୍ଧତାରୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଏକ ଉର୍ଜାରେ ସ୍ପନ୍ଦିତ ସହରରେ ପହଞ୍ଚାଉଥିଲା।

ମୋର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଟ୍ୟୁସନ୍ ସାଙ୍ଗ ଓଡ଼ଗାଁର ସ୍କୁଲ୍‌ରୁ ଆସୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଆଲୋଚନାରେ ଖେଳ, ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ସାହସ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ, ପ୍ରତିବାଦ ଓ ସହରର ଯୁବନେତାମାନଙ୍କ କଥା ଭରି ରହୁଥିଲା। ସବୁଠାରୁ ବେଶି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା ଗୋଟିଏ ନାମ—ଦିବାକର ଭାଇ।

ଲୋକକଥାରେ ପରିଣତ ହୋଇସାରିଥିବା ମଣିଷ

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଚିହ୍ନିବାର ବହୁ ଆଗରୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଚିହ୍ନିଥିଲି। ତାଙ୍କ ସାହସ, ଯୁବପିଢ଼ି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ, ଖେଳୁଆଡ଼ ମନୋଭାବ ଓ ଓଡ଼ଗାଁକୁ ଯେତେବେଳେ ନେତୃତ୍ୱ ଦରକାର ପଡ଼ୁଥିଲା ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଠିଆ ହେବାର ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ନେଇ ଅନେକ କଥା ଥିଲା। ପିଲାଦିନର କାହାଣୀ ପରି କିଛି କଥାରେ ରଙ୍ଗ ମିଶିଥାଇପାରେ, ତଥାପି ପ୍ରତ୍ୟେକ କାହାଣୀ ମୋ ମନରେ ଗଢ଼ିଉଠୁଥିବା ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱରେ ଆଉ ଏକ ରେଖା ଯୋଡ଼ୁଥିଲା।

ଦୂର ଗାଁର ଏକ ଛୋଟ ପିଲା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କଥା ହେବା ଅସମ୍ଭବ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ମୋର ପରିଚୟ ନଥିଲା, ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନଥିଲା, ସାହସ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା। ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଦେଖୁଥିଲି।

ତାଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରୁଥିବା, କ୍ରିକେଟ୍ ପଡ଼ିଆରେ ଦଳକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଥିବା ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଶୋଭାଯାତ୍ରାର ଆଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଦେଖିଛି। ସେତେବେଳେ ନେତୃତ୍ୱକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ମୋ ପାଖରେ ଭାଷା ନଥିଲା, ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ୍ ବହି ନଥିଲା। ନେତୃତ୍ୱ ଥିଲା ଗୋଟିଏ ଜୀବନ୍ତ ମଣିଷ—ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଁ କୌଣସି ପଡ଼ିଆ, ରାସ୍ତା ବା ଭିଡ଼ର ଆରପଟୁ ଦେଖୁଥିଲି। ପ୍ରେରଣା ଖୋଜୁଥିବା ସେହି ପିଲା ପାଇଁ ଦିବାକର ଭାଇ ଥିଲେ ଆଶାର ଏକ କିରଣ—ନିଜ ସୀମା ଭାଙ୍ଗି ଡେଣା ମେଲି ଉଡ଼ିହେବ ବୋଲି ଏକ ନିରବ ଭରସା।

ଦୂରର ନାୟକ ମୋତେ କଥା କହିଥିବା ଦିନ

ବାସ୍ତବତାର ମଧ୍ୟ ନିଜସ୍ୱ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମୟବୋଧ ଥାଏ। ଦିନେ ଓଡ଼ଗାଁର ଏକମାତ୍ର ପାଠାଗାରରେ ଆୟୋଜିତ ବକ୍ତୃତା ଓ କୁଇଜ୍ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମୁଁ ଭାଗ ନେଲି। କୁଇଜ୍ ମାଷ୍ଟର୍ ଥିଲେ ଦିବାକର ଭାଇ।

ଅଜିତା ନାମକ ଜଣେ ଝିଅ ପ୍ରଥମ ହେଲା; ମୁଁ ଅଜିତ ହୋଇ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିଲି। ବୋଧହୁଏ ମୋ ଧ୍ୟାନର ଅଧା ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଥିଲା, ବାକି ଅଧା କୁଇଜ୍ କରାଉଥିବା ମଣିଷଟିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱର ଆଭାକୁ ବୁଝିବାରେ! ସେଦିନ ମୁଁ ଜିତିନଥିଲି; କିନ୍ତୁ ଜିତିବାଠାରୁ ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ କିଛି ପାଇଥିଲି।

“କିଛି ହାରିବାର ମଜା ହିଁ ଅଲଗା। କାହିଁକି ନା ଯିଏ ହାରିକି ବାଜି ଜିତେ, ସିଏ ହିଁ ଲମ୍ବା ରାସ୍ତାର ଘୋଡ଼ା ହୁଏ। ତମର ଜେନେରାଲ୍ ନଲେଜ୍ ବହୁତ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ୍ ଅଛି। ପରିଶ୍ରମ କର, ବହୁତ ଆଗକୁ ଯିବ।”

ବାସ୍, ଏତିକି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ହୁଏତ ଏହା ଥିଲା ସାଧାରଣ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ—ଗୋଟିଏ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଜଣେ କିଶୋର ପ୍ରତିଯୋଗୀ ଓ କେଇପଦ ଉତ୍ସାହର କଥା। ମୋ ପାଇଁ ସେହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ମନର ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦା ହୋଇଗଲେ। ସେଦିନ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ କଳ୍ପନାଠାରୁ ବି ବହୁ ଦୂରକୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଯାତ୍ରା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

ଏକ ସେତୁର ସନ୍ଧାନରେ

ଗାଁ ପିଲାମାନେ ସରଳ ବୋଲି ଲୋକେ କହନ୍ତି। ମୁଁ କେତେ ସରଳ ଥିଲି ଜାଣେନାହିଁ। ଛଳନା, ଶୋଷଣ ଓ ଭୟଙ୍କର ଆଚରଣର ଯଥେଷ୍ଟ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିଲି; ଅତି କମ୍ ବୟସରୁ ବୁଝିଥିଲି ଯେ ସବୁ ବଡ଼ ମଣିଷ ଶିଶୁର ବିଶ୍ୱାସର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି। ଭିତରେ ଭିତରେ ମୁଁ ପ୍ରତିବାଦ କରୁଥିଲି, ନିଜ ସ୍ୱର ଖୋଜୁଥିଲି—ସେ ସ୍ୱର କିପରି ଶୁଣାଯିବ, ତାହା ଜାଣିବାର ବହୁ ଆଗରୁ।

ମୋତେ ଏକ ସେତୁ ଦରକାର ଥିଲା—ଭୟ ଓ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣତାଠାରୁ ବହୁ ଦୂରକୁ ନେଇଯିବା, ସ୍ୱପ୍ନକୁ ନିଃଶ୍ୱାସ ନେବାର ସ୍ଥାନ ଦେବା ଏକ ସେତୁ। ସମ୍ମାନଯୋଗ୍ୟ ବାସ୍ତବ ମଣିଷଙ୍କ ଜୀବନ ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ ହେଲା—ସାହସ କାହାଣୀ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଥାଏ, ଆମ ପରି ସାଧାରଣ ସହରରେ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଆଖିରେ ଦେଖିହୁଏ। ଦିବାକର ଭାଇ ସେହି ସେତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ହେଲେ। ସେ ତାହା ଜାଣିନଥିଲେ। ଜାଣିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ନଥିଲା।

ଓଡ଼ଗାଁ ଯେତେବେଳେ ଘର ହେଲା

୧୯୯୩ରେ ଆମ ପରିବାର ଶେଷରେ ଓଡ଼ଗାଁର ନୂଆ ଘରକୁ ଚାଲିଆସିଲା। ପୁରୁଣା ଗାଁରୁ ବଳଦଗାଡ଼ିରେ ଆମ ଜିନିଷପତ୍ର ଆସିଲା। ସେହି ଧୀର ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଓଡ଼ଗାଁ ଆଡ଼କୁ ଗଡ଼ୁଥିବାବେଳେ ହୁଏତ ମୋ ସ୍ୱପ୍ନର ସୀମା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିଲା। ଓଡ଼ଗାଁ ଆଉ କେବଳ ସନ୍ଧ୍ୟାର ସାଇକେଲ୍ ଯାତ୍ରାର ଗନ୍ତବ୍ୟ ନଥିଲା; ଏହା ମୋର ଘର ହୋଇଥିଲା।

ମୋର ଅତି ଘନିଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ ସନ୍ତୋଷ ଉତ୍ତରକବାଟ ଜଣେ ଅସାଧାରଣ ବ୍ୟାଟ୍ସମ୍ୟାନ୍ ଓ ଦିବାକର ଭାଇଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଖେଳାଳି ଥିଲା। ଦୂରରୁ ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ଆଦର୍ଶ ମାନୁଥିଲି, ସନ୍ତୋଷ ତାଙ୍କ ସହ ମୋ ଦୁନିଆର ଏକ ମାନବୀୟ ସେତୁ ହେଲା। ତାହାର ସ୍ନେହଭରା କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ମୋ ପିଲାଦିନର ନାୟକଙ୍କୁ ଆହୁରି ନିକଟତର କରିଦେଲା।

ଦୁଃଖର କଥା, ଯୌବନର ଭରା ବୟସରେ ସନ୍ତୋଷ ଆମକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା। ତାହାର ଅଭାବ ଆଜି ବି କଷ୍ଟ ଦିଏ। କିନ୍ତୁ ସେ କହିଥିବା କିଛି କାହାଣୀ ତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବଞ୍ଚିଗଲା। ଦିବାକର ଭାଇଙ୍କ କ୍ରିକେଟ୍ ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ମନେପକାଇଲେ, ସେହି ଦୁନିଆକୁ ମୋ ନିକଟକୁ ଆଣିଥିବା ବନ୍ଧୁଟି ମଧ୍ୟ ମନେପଡ଼େ।

ଦୂରତା ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ କମାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ

ଓଡ଼ଗାଁକୁ ଆସିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ବେଶିଦିନ ସେଠାରେ ରହିପାରିଲି ନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ କଲେଜ୍, ତା'ପରେ ଚାକିରି, ପୁଣି ଦୂରଦୂରାନ୍ତର କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର। ତଥାପି ଦିବାକର ଭାଇଙ୍କ ନାମ ମୋ ଜୀବନରେ ରହିଲା। ସାନଭାଇ ତାଙ୍କ କଥା କହୁଥିଲା, ବାପା କହୁଥିଲେ, ବନ୍ଧୁମାନେ ନୂଆ କାହାଣୀ ଆଣୁଥିଲେ।

ଅଜାଣତରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶିଖିଥିବା କିଛି କଥା ନିଜ କାମରେ ଲଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲି—ଦାୟିତ୍ୱ ଆସିଲେ ଆଗରେ ଠିଆ ହୁଅ; ପରିଚିତି ମିଳିଲେ ମାଟି ସହ ଯୋଡ଼ି ରୁହ; ଯୁବକଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଦିଅ, କାରଣ ଠିକ୍ ସମୟରେ କୁହାଯାଇଥିବା କେଇପଦ କଥା ଜୀବନର ଦିଗ ବଦଳାଇପାରେ; ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ବୋହି ଚାଲ, କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ସେବା କରିବାର ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଦିଅନାହିଁ।

କେଇପଦ କଥା ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତରାଧିକାର ହୁଏ

ଦିବାକର ଭାଇଙ୍କ ସେହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉପଦେଶ କେବଳ ଜଣେ ପିଲାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି ଥମିଗଲା ନାହିଁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜୀବନରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଯେପରି ପରାମର୍ଶ ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେଲି, ସେଥିରେ ତାହାର ଗଭୀର ଛାପ ରହିଲା। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଶହ ଶହ ମଣିଷଙ୍କ ସହ ସେହି ଭରସା, ଉତ୍ସାହ ଓ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ତାଗିଦ୍ ବାଣ୍ଟିଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କ ଜୀବନରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ଜଣେ ମଣିଷର ଭଲପଣ ଆଉ ଜଣେ ମଣିଷ ମାଧ୍ୟମରେ ଏପରି ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲା, ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ହୁଏତ କେବେ ଭେଟିବେ ନାହିଁ। ଏହା ହେଉଛି ଉତ୍ତରାଧିକାରର ନିରବ ଗଣିତ। ହୁଏତ ଏହି ୱେବସାଇଟ୍ ମୋ ନିଜ ଉତ୍ତରାଧିକାରର ମଧ୍ୟ ଏକ ନିର୍ମାଣାଧୀନ କାମ—ମୁଁ ବୋହି ଆଣିଥିବା ଆଲୋକର ଉତ୍ସକୁ ସାଇତି ରଖିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ।

ନଦୀତଟରୁ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ

ମୋ ନିଜ ଯାତ୍ରା ଶେଷରେ ସେହି ଗାଁ ପିଲାର ସ୍ୱପ୍ନଠାରୁ ବହୁ ଦୂରକୁ ଗଲା। ନଦୀ ପ୍ରକଳ୍ପରେ କାମ କରୁଥିବା ଜଣେ ସିଭିଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲି। ଜୀବନ ମୋତେ ପ୍ରାୟ ପନ୍ଦରଟି ଦେଶକୁ ନେଲା। ଦିନେ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟରେ ଜାତୀୟ ନେତୃତ୍ୱର ଭୂମିକାରେ କାମ କଲି।

ପରିବେଶ ବଦଳିଲା, କାମର ପରିଧି ବଦଳିଲା। ତଥାପି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୈଠକ, କଠିନ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ସଫଳତା ଭିତରେ ଗୌଡ଼ପୁଟରୁ ଓଡ଼ଗାଁ ସାଇକେଲ୍ ଚଳାଉଥିବା ପିଲାଟି ବଞ୍ଚି ରହିଲା। ମୋ ପାଦ ମାଟି ସହ ବନ୍ଧା ରହିଲା। ମୋର ବିଶ୍ୱାସ, ଦିବାକର ଭାଇଙ୍କ ଉଦାହରଣର ସେଥିରେ କିଛି ଅବଦାନ ନିଶ୍ଚୟ ରହିଛି।

ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଔପଚାରିକ ଶିକ୍ଷା ହୋଇ ଆସିନଥିଲା। ଆୟୋଜନ, ଖେଳ, ପଦଯାତ୍ରା, ଉତ୍ସାହ ଓ ଲୋକଙ୍କ ମଝିରେ ଠିଆ ହେବାର ଦୃଶ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ତାହା ମୋ ଭିତରକୁ ପଶିଥିଲା। ନିରବରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଶିକ୍ଷା ଅନେକ ସମୟରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ।

କବିତା, ପଙ୍କଜ ଉଧାସ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ବୀଜ

ଆମ ଭିତରେ ଆଉ ଏକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି—ଆମେ ଦୁହେଁ କବି। ମୁଁ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ପ୍ରବନ୍ଧ, ଗଳ୍ପ, କବିତା ଓ ଗୀତ ଲେଖେ। ପରେ ବର୍କଲିରେ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଯୋଜନାର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ନେଲି। ସାଧାରଣ କଥା ଯେଉଁ ଅନୁଭବକୁ ଧରିପାରେନାହିଁ, ସଙ୍ଗୀତ ତାହାକୁ ଖୋଜିବାର ଆଉ ଏକ ଭାଷା ହେଲା।

କିନ୍ତୁ ସଙ୍ଗୀତର କିଛି ବୀଜ ହୁଏତ ବହୁ ଆଗରୁ ପୋତାଯାଇଥିଲା। ସନ୍ତୋଷ ଉତ୍ତରକବାଟ କହୁଥିଲା—ପଙ୍କଜ ଉଧାସଙ୍କ ଏପରି କୌଣସି ଗଜଲ୍ ବୋଧହୁଏ ନାହିଁ, ଯାହା ଦିବାକର ଭାଇଙ୍କ ପାଖରେ ନଥିଲା। କେବେ କେବେ ଆମେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଶୁଣୁଥିଲୁ। ଗଜଲ୍‌ର ସଂଯତ ଦୁଃଖ, ପ୍ରତୀକ୍ଷାର ଶୃଙ୍ଖଳା ବା ଶବ୍ଦ ଓ ନିରବତାର କଥୋପକଥନକୁ ସେତେବେଳେ ବୁଝିପାରୁନଥିଲି। ତଥାପି କିଛି ମୋ ଭିତରକୁ ପଶିଥିଲା।

ହୁଏତ ଦିବାକର ଭାଇଙ୍କ ପଙ୍କଜ ଉଧାସ ପ୍ରେମ ମୋ ଭିତରେ ଏକ ସଙ୍ଗୀତମୟ ସମ୍ବେଦନା ପୋତିଦେଇଥିଲା, ଯାହା ବହୁ ବର୍ଷ ପରେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲା। କୋଣରେ ବସି ଶୁଣୁଥିବା ପିଲାଟି ଦିନେ କବି, ଗୀତିକାର ଓ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରଯୋଜକ ହେଲା। କିଛି ପ୍ରଭାବ ନିଜ ଆଗମନର ଘୋଷଣା କରେ; ଆଉ କିଛି ଆମେ ଚିହ୍ନିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିତରେ ନିରବରେ ଅପେକ୍ଷା କରେ।

ରହସ୍ୟମୟ ମଣିଷ ଓ ଫିନିକ୍ସ

ଦିବାକର ଭାଇ ମୋ ପାଇଁ ଆଜି ବି ଏକ ରହସ୍ୟ। ସାହସ, ସାର୍ବଜନୀନ ଉପସ୍ଥିତି, ଖେଳୁଆଡ଼ ଉର୍ଜା ଓ ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱର ଅନ୍ତରାଳରେ ମୁଁ ବିପୁଳ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବୋହୁଥିବା ଜଣେ ମଣିଷକୁ ଅନୁଭବ କରେ। ତାଙ୍କ କବିତା ସେହି ଅନ୍ତର୍ଜଗତର କିଛି ଖଣ୍ଡ ଦେଖାଏ—ପ୍ରେମ, ଏକାକୀତ୍ୱ, ନିରାଶା, ପ୍ରତାରଣା, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ, ସହନଶୀଳତା ଓ ଆଗକୁ ଚାଲିବାର ଅଦମ୍ୟ ଇଚ୍ଛା।

କିନ୍ତୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା କେବେ ତାଙ୍କ କାହାଣୀର ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ। ଅନେକ ଥର ତାଙ୍କୁ ପାଉଁଶ ଭିତରୁ ପୁଣି ଉଠିବାର ଦେଖିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପତନ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଆଉ ଏକ ମଣିଷକୁ ଜଗାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷତ ଦାଗ ଛାଡ଼ିଛି, କିନ୍ତୁ ସେହି ଦାଗ ତାଙ୍କ ସ୍ୱରକୁ ନିରବ କରିପାରିନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ ସେ ମୋ ପାଇଁ ଫିନିକ୍ସ—ଅଗ୍ନି ଓ କ୍ଷତକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବୋହୁଥିବା ମଣିଷ, ଆମ ଅନ୍ଧାର ରାତିର ଆଲୋକ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ପୁଣି ଫେରିବାର ଶକ୍ତି ଖୋଜିପାରୁଥିବା ନାୟକ।

ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧାର୍ଘ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଦାବି କରେନାହିଁ

ତାଙ୍କ ରାଜନୀତିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗ ମୁଁ ଜାଣେନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିବାଦ, ନିଷ୍ପତ୍ତି ବା ସମାଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଜଣାନାହିଁ। ତାଙ୍କର ଦୁର୍ବଳତା, ବିରୋଧୀ, ବୋଝ ଓ କ୍ଷତ ନିଶ୍ଚୟ ଥିବ। କାହାର ନାହିଁ?

ଦିବାକର ଭାଇ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ବୋଲି ଏହି ଶ୍ରଦ୍ଧାର୍ଘ୍ୟ ଦାବି କରେନାହିଁ। ସାହସ ଓ ନେତୃତ୍ୱର ଏକ ବାସ୍ତବ ଉଦାହରଣ ଖୋଜୁଥିବା ଗାଁ ପିଲାଟି ଉପରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବକୁ ଏହା ଲିପିବଦ୍ଧ କରେ। କୃତଜ୍ଞ ହେବା ପାଇଁ କାହାକୁ ସନ୍ଥ ଭାବେ ପୁନର୍ଲିଖନ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଆମେ ଯେଉଁ ଆଲୋକ ପାଇଛୁ, ତାହାକୁ ସତତାର ସହ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ହିଁ କୃତଜ୍ଞତା। ଆଉ ମୁଁ ସେହି ଆଲୋକ ପାଇଛି।

ଏହି ୱେବସାଇଟ୍ କାହିଁକି

ଦୂରରୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ଗୌଡ଼ପୁଟର ସେହି ପିଲା ପାଇଁ ଦିବାକର ଭାଇ ନେତୃତ୍ୱକୁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ମାନବୀୟ ଚେହେରା ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ କେଇପଦ କଥା ମୋତେ ଆହୁରି କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଓ ଦୂର ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କଲା। ମୋ ଯାତ୍ରା ଦେଶବିଦେଶ ଓ ଦିନେ ଅପହଞ୍ଚ ଲାଗୁଥିବା ସଂସ୍ଥାମାନଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲାବେଳେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମାଟି ସହ ଯୋଡ଼ି ରହିବାର ଗୁଣ ମୋ ସହ ରହିଲା। ତାଙ୍କ କବିତା ମୋତେ ବିଶ୍ୱାସ କରାଇଲା ଯେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଓ ଶକ୍ତି ଏକା ମଣିଷ ଭିତରେ ବଞ୍ଚିପାରେ। ଗଜଲ୍ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ହୁଏତ ମୋ ଭିତରର ସଙ୍ଗୀତକାରକୁ ମଧ୍ୟ ଗଢ଼ିଛି।

ମୋର ପ୍ରଶଂସା ଧୀରେ ଧୀରେ କୃତଜ୍ଞତାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଏହି ୱେବସାଇଟ୍ ସେହି କୃତଜ୍ଞତାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି।

ତାଙ୍କ ପରି ମଣିଷଙ୍କ କାହାଣୀ ସଂରକ୍ଷିତ ହେବା ଦରକାର ବୋଲି ମୁଁ ଏହି ଡୋମେନ୍ କିଣିଛି। ତାଙ୍କ କବିତା ପୁରୁଣା ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ଭିତରେ ହଜି ନଯାଉ। ଓଡ଼ଗାଁ ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ଅବଦାନ କେବଳ ଧୂସର ସ୍ମୃତି ହୋଇ ନରହୁ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱର, ଛବି, ସଂଘର୍ଷ, ବିରୋଧାଭାସ ଓ ସେବା—ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପରେ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବା ଭଳି ଏକ ଘର ପାଉ।

ମୋ ଉପରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ କେତେ ଗଭୀର, ଦିବାକର ଭାଇ ହୁଏତ ଜାଣିନଥିଲେ। ଏବେ ଜାଣିବେ। ପ୍ରତିଯୋଗିତା ପରେ କୁହାଯାଇଥିବା ସେହି କେଇପଦ କଥା ବହୁ ଦୂରକୁ ଯାଇଛି। ଗାଁ ପିଲାଟି ପରିଶ୍ରମ କରିଚାଲିଲା; ନଦୀ, ପେସା, ଦେଶ ଓ ମହାଦେଶ ଅତିକ୍ରମ କଲା। ସେହି ଆଲୋକକୁ ଶହ ଶହ ଅନ୍ୟ ମଣିଷଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇଲା। ତଥାପି ଦୂରରୁ ତାକୁ ନେତୃତ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଚେହେରା ଦେଖାଇଥିବା ମଣିଷଙ୍କୁ କେବେ ଭୁଲିଲା ନାହିଁ।

ଏହା କେବଳ ଏକ ୱେବସାଇଟ୍ ନୁହେଁ।
ଏହା ସମ୍ମାନକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ।
ଏହା କୃତଜ୍ଞତାକୁ ମିଳିଥିବା ଏକ ଘର।
ଏହା ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଆଉ ଗୋଟିଏ ଉତ୍ତରାଧିକାରକୁ ଆଗକୁ ବୋହିନେବାର କାହାଣୀ।

ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲପାଉ, ଦିବାକର ଭାଇ।
ପ୍ରଭୁ ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତୁ।